Blog

Vincent meets Rembrandt

Op 11 maart heb ik ‘Vincent meets Rembrandt’ bezocht in de Noorderkerk in Amsterdam. Dit is de kerk waarin deze schilders allebei hebben gezeten, en naar preken hebben geluisterd. In de 360-graden experience worden de werken van beide kunstenaars op de kerkmuren geprojecteerd. En ondertussen wordt het verhaal verteld van hoe Vincent van Gogh werd geïnspireerd door Rembrandt en hoe zij beiden hun geloof verbeeldden door hun kunst.

Het was een hele bijzondere ervaring, de prachtige kleuren van de schilderijen van Vincent zo op de oude kerkmuren. En wat mij bijzonder raakte was dat het geloof zo’n grote rol speelde voor beiden in hun kunst. Als ik op mijn website vertel over hoe mijn geloof de inspiratie is voor mijn kunst, schaam ik me weleens. Je wil mensen daarmee niet afschrikken, niet gelijk zo vroom of serieus doen, terwijl het wel de inspiratie is. Als ik dan hoor hoe de grootste kunstenaars ter wereld ook uitkwamen voor hun geloof, zegt dat voor mij wel iets. Dat het voor hen normaal was, zelfs de bron van hun kunst, en dat het dit voor mij dus ook mag zijn.

Omdat ik de uitspraken die ik hoorde tijdens ‘Vincent meets Rembrandt’ wilde opzoeken, heb ik de volgende boeken gekocht:
Vincent van Gogh en Rembrandt – Peter Hecht, en
Het evangelie volgens Vincent van Gogh – Anton Wessels,
en de mooiste citaten eruit gezocht. Het zijn citaten uit de brieven van Vincent van Gogh, die hij schreef aan zijn broer Theo of aan collega-kunstenaars.

20230311_143749

“Ik laat je een schilder zien die droomt en die schildert uit de verbeelding en ik begon met te beweren dat het kenmerkende van de Hollanders is dat ze niets bedenken, dat ze verbeelding noch fantasie hebben. Ben ik onlogisch? Neen, Rembrandt heeft niets bedacht en die engel en die merkwaardige Christus, dat komt omdat hij ze kende, ze daar voelde.”

Jezus in Gethsemane - Rembrandt

“Ik zou mannen of vrouwen willen schilderen met iets van dat eeuwige, waarvan de nimbus vroeger het symbool was en dat wij proberen te bereiken door de schittering zelf, door de trilling van onze kleuren.”

vangoghmuseum-s0059V1962-800

“De een houdt van Rembrandt – die weet heus wel dat er een God bestaat. De ander verdiept zich in de geschiedenis van de Franse revolutie – die zal ook niet ongelovig zijn; hij zal zien dat er ook in de grote dingen een soevereine macht schuilt die zich manifesteert. Weer een ander heeft slechts korte tijd de gratis lessen bijgewoond aan de grote ‘universiteit der droefenis’, heeft gelet op de dingen die hij met zijn ogen ziet en met zijn oren hoort, en heeft daarover nagedacht. Die zal uiteindelijk geloven en hij leert er wellicht meer van dan hij kan zeggen. Wie probeert de essentie te begrijpen van wat de grote kunstenaars, de serieuze meesters in hun meesterwerken zeggen, zal daarin God vinden.”

REMBRANDT,AUTORRETRATO,SELF PORTRAIT,KENWOOD HOUSE,

“Alleen Christus heeft, als enige onder de filosofen het eeuwige leven, de oneindigheid van de tijd, de nietigheid van de dood, de noodzaak en de zin van sereniteit en toewijding, tot de belangrijkste zekerheid bestempeld. (…) Daarom is hij als kunstenaar groter dan alle andere kunstenaars. Hij versmaadt marmer, klei en verf, maar werkt in levend vlees. De ongeëvenaarde kunstenaar Christus maakte geen standbeelden, schilderijen of boeken, maar levende mensen, onsterfelijken.”

vangoghmuseum-s0168V1962-800

“Ik schilder liever de ogen van mensen dan kathedralen.”

vangoghmuseum-s0016V1962-800

“Als je zo buiten loopt in de natuur en je ziet wat moois, waarvan je een opstopper krijgt, dan kan je je handen niet thuis houden en moet je wel schilderen.”

vangoghmuseum-s0066V1962-800

Van Gogh wilde voordat hij schilder werd, evangelist worden en hij heeft ook een aantal preken geschreven. Dit is een fragment uit een van die preken:

“En wanneer ieder van ons weer terugkeert naar de dingen van alledag en de dagelijkse plichten, laten wij dan niet vergeten dat de dingen niet zijn wat ze lijken te zijn, dat God ons door de dingen van het dagelijks leven hogere zaken leert, dat ons leven een pelgrimstocht is en dat wij vreemdelingen zijn op aarde. Maar dat wij een God en een Vader hebben, “die vreemdelingen beschermt”.” (Psalm 146:9)

“Grote kunstenaars steken altijd af naar de diepte, dat moeten ook wij doen, indien wij willen vangen en als het somtijds gebeurt, dat wij de gehele nacht arbeiden en niets vangen, dan is het goed om het toch nog niet op te geven, maar “in de morgenstond nogmaals het net uit te werpen”.” (Lucas 5: 1-11)

vangoghmuseum-s0049V1962-800

Gelyck de zonnebloem haer oogen
uit minne draeit naer ’s hemels bogen,
en volght met haer gezicht
het al verquickend licht,
de zon, die ’t al zijn verwe geeft,
en daer geboomte en plant bij leeft;
zoo volght de Schilderkunst,
uit aengebore gunst,
ontstoocken van een heiligh vuur,
de schoonheit van Natuur.

vangoghmuseum-s0031V1962-800

‘“Hemel en aarde zullen vergaan, maar mijn woorden zullen niet vergaan.” (Marcus 13:1,2,31) Die gesproken woorden, die hij zich niet eens verwaardigde op te schrijven, vormen een van de hoogtepunten van wat bereikt is in de kunst. Pure scheppingskracht. (…) Deze gedachten, beste vriend Bernard, verheffen ons boven de kunst zelf. Zij gunnen ons een blik op de kunst van het léven scheppen, de kunst van onsterfelijk levend te zijn.’

vangoghmuseum-s0169V1962-800

“Ik geloof meer en meer dat we God niet moeten beoordelen naar deze wereld, want dat is een studie van hem die slecht gelukt is. Wat wil je, als je de kunstenaar graag mag, dan heb je op zijn mislukte studies niet zoveel aan te merken, dan houd je je mond. Maar je hebt wel het recht iets beters te eisen. (…) Wat de legende ons vertelt van onze lieve Heer, is dat hij op zijn studie van de wereld toch enorm zijn best heeft gedaan. Ik ben geneigd te geloven dat de legende op waarheid berust, maar dan is de studie wel op tal van manieren verknoeid. Alleen grote meesters kunnen zulke misslagen begaan; dat is wellicht de grootste troost, want dan heb je reden om te hopen dat dezelfde scheppende hand zich nog eens revancheert.”

vangoghmuseum-s0176V1962-800

De 360-graden experience Vincent meets Rembrandt is van maandag t/m zaterdag te bezoeken in de Noorderkerk in Amsterdam.
Zeker een aanrader!

Bekijk ook

Mijn andere verhalen

Blog

Preek (aan)tekeningen

Iedere zondagochtend bezoek ik een kerkdienst, meestal in de Protestantse Gemeente Zevenhoven. Voorheen maakte ik altijd aantekeningen bij de preek. Ik lette daardoor beter op, maar las het eigenlijk nooit meer terug. Tot ik bedacht om mee te gaan tekenen. Een boekje met tekeningen is leuker om in terug te kijken, en meestal herinner ik mij dan ook nog wel de boodschap. Maar als zo’n preek begint, weet je nog niet wat die boodschap gaat worden. Vaak begin ik daarom met de tekst van een lied, iets wat ik zie, of een sieraad wat ik draag. Gedurende de preek raakt dit dan verweven met de boodschap. En zo is het denk ik bij iedereen. Iedere kerkganger hoort dezelfde preek, maar iedereen heeft iets anders daaruit nodig en betrekt het op zijn eigen leven. Soms dus ook een heel persoonlijk verhaal. Het is misschien erg veel om alles te lezen, dus ik zou zeggen, kies een afbeelding die aanspreekt, en lees daarbij het verhaal.

Blog: Waarom ook niet?

Kunstroute 2023

Zaterdag 27 mei was het dan zover, de Kunstroute. Geïnspireerd door een vriendin die vorig jaar meedeed, had ik me opgegeven met het idee: Waarom ook niet? En: Ik heb toch best wat om te laten zien?